Stel. Een Chinees staatsfonds wil investeren in een Nederlands ziekenhuis. Een Amerikaans private equitybedrijf wil eigenaar worden van de Rotterdamse Haven. Een mecenas sponsort een basisschool. Een Nederlands Pensioenfonds wil het nationale hoofdwegennet opkopen. Wat zou dat betekenen voor de zeggenschap in het ziekenhuis, de Rotterdamse Haven, de basisschool en wegennet?

In deze sessie staat het idee centraal dat met het substitueren van publieke middelen (belasting, heffing) door private gelden de zeggenschap verschuift. De NSOB deed het afgelopen jaar onderzoek naar de verschuivende (of verdampende?) zeggenschap bij substitutie van publieke middelen door private gelden en presenteert daarvan de bevindingen. En uiteraard de belangrijkste kansen, kwesties en vragen die uit deze ontwikkeling – die verre van fictief is en in tal van praktijken ook in Nederland al realiteit blijkt – voortkomen. In de discussie over private betrokkenheid in het publieke domein gaat het bijna altijd over taakuitvoering: hoe kunnen we garanderen dat een brede waaier aan publieke waarden nog steeds wordt gerealiseerd onder de nieuwe condities? Hoe kunnen private gelden worden benut om tegen een achtergrond van steeds schaarsere publieke middelen de onverminderde ambities invulling te geven? De auteurs menen dat er te weinig aandacht is voor de financieringsbronnen en -vormen en de daaruit voortvloeiende implicaties voor zeggenschap.

De discussie wordt gevoerd over ‘wel of niet privaat financieren’, terwijl daarbinnen een veelzijdig spectrum aan in hun bedoelingen en invullingen zeer uiteenlopende vormen besloten ligt. Alleen door die veelzijdigheid te benoemen en te doordenken kunnen we de ambities van de toekomst realiseren. Zonder privaat geld kan het niet. Maar zonder dieper inzicht in wat privaat geld is en doet – en hoe dat in het publieke domein uitpakt – kan het ook niet.

De discussie begint in deze sessie dus niet bij de taakuitvoering, maar bij de bronnen van financiering. Maakt het uit of een Nederlands pensioenfonds of een mecenas investeert in taken die tot nu toe geheel door de overheid werden gefinanicierd? Maakt het uit of een Libisch staatsfonds of een investeringsfonds wil participeren?

In deze workshop zullen de auteurs van het essay in gesprek gaan met wetenschappers en practitioners over de vraag of en hoe de zeggenschap verschuift bij verschillende vormen van private participatie in het publieke domein, en wat hiervan de betekenis voor de uitvoering van de publieke taken. Uiteraard discussieert de zaal mee. Voor deelnemers aan de sessie zal na afloop een concept van het essay beschikbaar zijn.

Met Martijn van der Steen (NSOB) en Willemijn Dicke (TU Delft)